بخش ۲۵ - فایده درین باب قاسم انوار
قاسم انوار / انیس العارفین / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آن همایون طایر فرخنده فال
روح انسانی،انیس ذوالجلال
چون نهاد از عالم علوی قدم
در قفس،بیچاره،ازحکم قدم
خاکدانی دید مستوحش مقیم
داشت حزنی بهر اوطان قدیم
تا بدان غایت که در وقت ظهور
ظاهر از اجرای طفل آمد نفور
دست برسر،سر بزانو از غمش
هر دو بازو بردو پهلو محکمش
در زمان چون گردد ازمادرجدا
آید از درد جدایی در بکا
این همه تأثیر حزن معنویست
ماتم هجران حسن معنویست
پیش ازین مستغرق دیدار بود
از وصال یار برخوردار بود
این زمان با درد هجران گشت یار
درد یار خویشتن،دور از دیار
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به توصیف حال و هوای انسان در عالم وجود می‌پردازد. او از روح انسانی سخن گفته و به احساساتی چون حزن و جدایی اشاره می‌کند. انسان که از عالم علوی نازل شده، در دنیای خاکی و مادی با درد و رنج‌های ناشی از جدایی از معشوق و اوطان قدیم روبه‌رو می‌شود. این شعر به تأثیر عمیق جدایی و غم‌های معنوی بر روح اشاره دارد و نشان می‌دهد که انسان به رغم زیبایی‌های زندگی، همیشه با درد هجران حقیقت و وصال روبروست.