شمارهٔ ۶۱۴ قاسم انوار
قاسم انوار / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
گر جان بهوای تو گرفتار نبودی
جان و دل ما طالب دیدار نبودی
گر زانکه بحق واقف اسرار شدی خلق
منصور «اناالحق » گو بردار نبودی
تکفیر نکردی سخن «اعظم شان » را
گر مفتی ما بر سر انکار نبودی
گر جانب عاشق نشدی میل حبیبان
عشاق ترا گرمی بازار نبودی
از نقش دو عالم نبدی حاصل و محصول
گر زانکه دلی واقف اسرار نبودی
گر زانکه پس پرده ندیدی رخ خود را
خود را ز پس پرده خریدار نبودی
گر دور و تسلسل ننمودی رخ و زلفت
عشاق تو سرگشته چو پرگار نبودی
گر عشق نبودی و غم عشق نبودی
یک جان بجهان عارف و هشیار نبودی
قاسم، اگر این جان نبدی آینه حق
جان را بر او پایه و مقدار نبودی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر از یک عارف است که در آن به بررسی ارتباط عارف و معشوق میپردازد. شاعر بیان میکند که اگر نبودهای عشق و دلباختگی، جان و دل انسانها نیز به سوی معشوق نمیرفت. او اشاره میکند که اگر مردم به اسرار معنوی واقف بودند، به راحتی به مقام عارفان و نقش آنها در زندگی توجه نمیکردند. همچنین، اذعان میکند که عشق و غم عشق به انسان درکی عمیق میدهد و اگر این عشق وجود نداشت، معنای واقعی جان و وجود انسانها نیز ناچیز میبود. در نهایت، شاعر تأکید میکند که بدون عشق، انسانهای عارف نمیتوانستند به حقیقت و جوهر وجود خود دست یابند.