نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۳۴ قطران تبریزی

قطران تبریزی / مقطعات / وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)

ای همه رادی و راستی و درستی

یافتی از روزگار آنچه که جستی

زود بمستی رسد ز دست زمانه

هرکه ترا خواهد از زمانه بمستی

دولت تو محکم است و بخت تو پیر است

رشته تدبیر بد کنش تو گسستی

با تو چخیدن چنان بود دگران را

چون بره کو با پلنگ گیرد کستی

شاخ سترگی بدست عدل بکندی

روی بزرگی بر آب جود بشستی

قیصر رومی بتو خراج فرستد

سر بنهد گر بدو پیام فرستی

باد تن تو درست و دولت تو راست

چونکه تو با خلق راستی و دوستی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر به صفات و ویژگی‌های پادشاهی اشاره شده است که باید راستگو، پاک و با فضیلت باشد. او باید مانند زمین پایدار و مانند آسمان تابناک باشد. شاعر از این پادشاه می‌خواهد که با راستگویی و صداقت، مردم را خوشحال و دشمنان را ناراحت کند. این پادشاه باید ناشکیبا و بخشنده باشد و بین دوستان و دشمنان تفاوت قائل شود. در نهایت، شعر به فضایل و نیکی‌های پادشاه اشاره کرده و بر اهمیت استانداردهای اخلاقی او تأکید می‌کند.