شمارهٔ ۳۰ قطران تبریزی
قطران تبریزی / مقطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ماهی دل من بر دو دل خویش بمن داد
من هستم از او خرم و او هست ز من شاد
بی من نکند شادی و بی من نخورد می
همواره چنان بوده و پیوسته چنین باد
با ناله و فریادم و با خواهش و کاهش
از بسکه همی روز جدائیش کنم یاد
من بر بت خویش ایمنم و نیستم ایمن
برگشت زمانه همه زان خواهم فریاد
ای لؤلؤ شهوار بپوشیده بدیبا
وی سوسن آزاد بپوشیده بشمشاد
آنکس که ترا کشت هوای دل من کشت
وانکس که ترا زاد هوای دل من زاد
ترسم که تو از مهر من آزاد کنی دل
وز مهر تو هرگز نشود جان من آزاد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به عشق و وابستگی عمیق بین دو نفر اشاره دارد. شاعر بیان می‌کند که دل او به دل محبوبش وابسته است و هر دو در شادی و خوشی یکدیگر شریک هستند. او از جدایی و غم ناشی از آن ناله می‌کند و بارها به یاد محبوبش می‌افتد. شاعر به محبوبش شبیه لؤلؤ و سوسن می‌گوید و حس می‌کند که علاقه و مهر او همچنان در قلبش باقی خواهد ماند. در نهایت، او از این می‌ترسد که محبوبش از محبت او دست بردارد و در نتیجه، زندگی‌اش بدون عشق او خالی و بی‌معنا خواهد بود.