شمارهٔ ۳۲ قطران تبریزی
قطران تبریزی / مقطعات / وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)
رنگ زمین زرد گشت و طبع هوا سرد
رطل می سرخ گیر بر بهی زرد
چرخ پر از دود گشت ز ابر سیه فام
و ابر به آب از رزان بشست سیه گرد
زاغ گرفته به راغ مسکن بلبل
نار گرفته به باغ جایگه وَرد
باد ز گلبن پرندِ سرخ بیاویخت
و ابر به صحرا حریر زرد بگسترد
باد خزان بر چمن ز بدره فشانی
شاخ بهی را چو دست شاه جهان کرد
میر زمین لشگری که از کف رادش
از گهر زر و سیم گرد برآورد
از سر یاران او مباد جدا ناز
از تن خصمان او مباد بری درد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، تغییرات فصل و تأثیرات آن بر طبیعت توصیف شده است. رنگ زمین به زردی و هوای سرد تبدیل می‌شود. باران و ابرهای تیره به زمین می‌بارند و فضای باغ به زیبایی گل‌ها مزین می‌گردد. باد خزان به آرامی برگ‌ها را می‌ریزد و چمن‌ها را می‌پوشاند. همچنین شاعر به جنگ و مقاومت اشاره می‌کند و از همدلی با دوستان و دوری از دردهای دشمنان سخن می‌گوید. این رخدادها و احساسات نشان‌دهنده تغییرات طبیعی و انسانی است که در زندگی وجود دارد.