شمارهٔ ۳۱۹ قدسی مشهدی
قدسی مشهدی / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
مردم که ز مردمی نشانش نبود
اینش نپسندند چو آنش نبود
انسان نبود آنچه به انسان ماند
ماهی چو زبان است و زبانش نبود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این ابیات به این موضوع اشاره دارند که انسانیت و ویژگیهای انسانی در ظاهر و رفتار افراد نمایان نیست. به عبارت دیگر، اگر کسی فقط به ظواهر و رفتارهای غیر انسانی نگاه کند، نمیتواند واقعیات انسانی را بشناسد. در واقع، اگر نکات اساسی و معنوی انسانیت در وجود فرد نباشد، واقعاً نمیتوان او را انسان دانست، همچنان که ماهی اگر زبان نداشته باشد نمیتواند به زندگی خود ادامه دهد.