نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳ میرزا حبیب خراسانی

میرزا حبیب خراسانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

جوهر قدسی، نهفته رخ در آب و گل چرا

مرغ روحانی، بتیغ دیو و دد بسمل چرا

قلب مومن عرش رحمن است و منزلگاه حق

خیل شیطان را بناحق ره در این منزل چرا

محفل قدس و مقام انس و مرآت شهود

صورت وهم و هوارا جادر این محفل چرا

تکیه زن بر مسند جم ناسزوار اهرمن

جلوه گر در صورت حق معنی باطل چرا

چون بامر حق بود ادبار و اقبال عقول

آن یکی مدبر چرا وان دیگری مقبل چرا

آشنایان معانی غرقه در دریا و ما

مانده از صورت پرستی بر لب ساحل چرا

شیخ را از گفتگو چون مطلبی حاصل نشد

دعوی بیهوده و تطویل لاطائل چرا

ناقصی کامل نگشت و سالکی واصل نشد

حرف بی‌معنی چرا تکرار بی‌حاصل چرا

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به نقد وضعیت‌های معنوی و اعتقادی می‌پردازد. او از تضادهای موجود در عالم هستی صحبت می‌کند، مثل تقابل روح انسانی با نیروهای شیطانی و عدم درک عمیق حقیقت. همچنین به این نکته اشاره می‌کند که دل مؤمن در حقیقت منزلگاه خداست، اما چرا افکار و اعمال شیطانی در اینجا راه می‌یابند؟ شاعر بر تفکر و مفهوم‌گرایی تأکید می‌کند و به بی‌فایده بودن گفتگوهای بی‌محتوا و تکرار بی‌معنا اشاره می‌کند. در نهایت، او به نقص و کمبود در فهم و وصول به معانی عمیق می‌پردازد و سوالاتی درباره جایگاه افراد و میزان آگاهی آنها مطرح می‌کند.