نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۱۹ حاجب شیرازی

حاجب شیرازی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای لعل تو شیرین و بیان تو شکرریز

شیدای تو عالم همه چون خسرو پرویز

ای باربد وقت نکیسا صفت امروز

در کاسه بربط شکر و شهد درآمیز

نقاشی شاپور ز عکست به هدر رفت

شیرین بود از صورت پرویز به پرهیز

چشمت ز صفت مژده عشاق جگر خون

کرد آنچه نکرده است به کس لشگر چنگیز

روی تو و موی تو بود دام دل خلق

از موی، دل آویزی و، و ز روی دل انگیز

از صلح زمین صیت تو موعود شد امروز

طوبی قدمن باده کوثر به قدح ریز

لقمان به زبان صحت امراض شفا داد

می کرد چو گل قند لبت بر همه تجویز

شد صبح دوم ساقی شب، خیز خدا را

همرنگ شفق باده به هنگام فلق ریز

نفس هوس انگیز، ادب کن به ریاضت

این اسب هرون رام کن از قمچی و مهمیز

زد آتش تبریز به جانها شرر امروز

چون ساغر دلها همه از خون شده لبریز

«حاجب » سخنت صدق و کلامت حق و خود حق

هی هی ز چنین دانش و این نطق دلاویز

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره زیبایی و جذابیت یک محبوب است. شاعر از لعل و شکر برای توصیف شیرینی و دلنشینی سخن محبوب استفاده می‌کند و او را نه تنها زیبا، بلکه تأثیرگذار و فرهیخته می‌داند. توصیفاتی از زیبایی چشمان محبوب و قدرت او در جذب دل‌ها به کار رفته و همچنین به هنرایی و مهارت او در تحریک عشق و احساسات اشاره شده است. شاعر به باده و نیکوکاری اشاره می‌کند و از چالش‌های زندگی و عشق سخن می‌گوید. در نهایت، او بر اهمیت حقیقت و صداقت در کلام و دانش تأکید می‌کند.