شمارهٔ ۴۵ حاجب شیرازی
حاجب شیرازی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
نزد ما خوبترین هدیه به عالم ادب است
که ادب مهر ووفا را، به حقیقت حسب است
به ادب کوش و خود از اصل و نسب دور، بدار
همه دانند ادب حاصل اصل و نسب است
یار، افروخته رخ آمد و افراخته قد
ای خوش آن عاشق سرگشته که اندر طلب است
خاک پای عجم امروز، به فرهنگ و کمال
توتیائی است که روشن کن چشم عرب است
هر که را نیست سر عشق مجو، زو ثمری
شجر بی ثمر از روی حقیقت حطب است
مرد را علم و عمل به بود از مال و منال
عبث آنکو که گرفتار پرند و قصب است
خیمه سلطنت فقر کنون گشت بلند
«حاجبا» مژده که هنگام نشاط و طرب است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به اهمیت ادب و فرهنگ در زندگی انسان‌ها اشاره دارد و بیان می‌کند که ادب اصلی‌ترین هدیه‌ای است که به عالم انسانیت تقدیم می‌شود. شاعر تأکید می‌کند که ادب نتیجه اصالت و نسل است و باید به آن توجه ویژه‌ای شود. او همچنین عشق و جستجوی آن را مهم می‌داند و ذکر می‌کند که هر کسی که عشق نداشته باشد، مانند درختی بی‌ثمر است. از نظر شاعر، علم و عمل از مال و ثروت ارزشمندتر است و در نهایت وضعیت سلطنت و فقر را به تصویر می‌کشد و به تحولی خوشایند در زمان اشاره می‌کند.