نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸۷۲ حزین لاهیجی

حزین لاهیجی / غزلیات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)

خموشی گزین در دبستان معنی

که لفظ است، خارگریبان معنی

ندارند ربطی به هم، آتش و نی

قلم کی بود، مرد میدان معنی؟

بریدیم پیوند لفظ آشنایان

کشیدیم سر در گریبان معنی

وفا نیست در گلشن حسن صورت

به صد چشم، گشتیم حیران معنی

نباشم چرا سرخوش و پای کوبان؟

به دست است، زلف پریشان معنی

اگر حسن را باشد آیینه داری

بود چشم شاهدپرستان معنی

شود ظلمت لفظ، چون سایه باطل

برآید چو خورشید تابان معنی

فلک کیست تا رخش دعوی بتازد

به میدان چابک سواران معنی؟

سراب است لفظی که جان در تنش نیست

لبی تر کن از آب حیوان معنی

حزین از دل روشنت غرق نوریم

چراغیست در زیر دامان معنی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره تفاوت و وابستگی نادرست میان کلمات و معانی آن‌هاست. شاعر به تأکید بر این نکته می‌پردازد که واژه‌ها بدون درک صحیح از معنایشان بی‌فایده‌اند. او با استفاده از تصاویری مانند "آتش و نی" و "سراب"، نشان می‌دهد که لفظ و معنا گاهی ممکن است بسیار دور از هم باشند. شاعر در تلاش است تا عمق واقعی معنا را کشف کند و بیان می‌کند که زیبایی و جذابیت ظاهری نمی‌تواند جان کلام را منتقل کند. به نوعی، او به اهمیت "معنی" نسبت به "لفظ" تأکید می‌کند و بررسی عمیق‌تر آن را ضروری می‌داند. شعر نشان می‌دهد که درک معنای عمیق از زندگی و زیبایی‌های آن مستلزم غور در اعماق وجود است.