بخش ۱۳ - در صفت مردان کار فرماید حزین لاهیجی
حزین لاهیجی / فرهنگ نامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
به دیبا و اطلس فریباست، زن
بود حلّهٔ تن، زره یا کفن
سر مرد را نیست پروای زیست
همایی به از سایهٔ تیغ نیست
درفش است سرو گلستان او
ز تیغ و سنان است ریحان او
گل سرخ او، زخم خندان بود
غبار نبرد، ابر نیسان بود
اگر تیغ و آتش ببارد به سر
زند خنده، چون شمع روشن گهر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به زیبایی و عظمت زنان اشاره دارد. شاعر به دیبا و اطلس فریبان اشاره می‌کند که نشانی از زیبایی و شکوه هستند. او به دفاع از زندگی می‌پردازد و می‌گوید که سایه تیغ همایی از زندگی بهتر است. او همچنین به زیبایی و شکوه گل‌ها و نبردها اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که حتی در سختی‌ها و نبردها، زیبایی و شادی برقرار است. در نهایت، شاعر به امید و روشنایی در دل سختی‌ها اشاره می‌کند.