شمارهٔ ۲۳۱ حسین خوارزمی
حسین خوارزمی / غزلیات، قصاید و قطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
گر عشق ازل بدرقه راه نبودی
جانم ز حریم حرم آگاه نبودی
گر طالب حق دامن پیری نگرفتی
شایسته درگاه شهنشاه نبودی
گر طور ز موسی نبدی از اثر عشق
سر مست تجلی رخ شاه نبودی
گر کعبه ز احمد نشدی صاحب تشریف
تا حشر سزاوار چنین جاه نبودی
گر شاه خلایق نشدی جلوه گر حسن
چندین تتق و خیمه و خرگاه نبودی
منصور ز جانبازی خود شوق نکردی
گر جذب نهانیش ز درگاه نبودی
گر جان حسین از غم فرقت نشدی ریش
هر دم جگرش سوخته از آه نبودی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره اهمیت و نقش عشق در زندگی انسانهاست. شاعر به بیان این نکته میپردازد که اگر عشق الهی و ازلی در زندگی وجود نداشت، انسانها به شناخت و معرفت لازم نمیرسیدند و در حقیقت، شایستگیها و مقامات بلند به دست نمیآمد. او از شخصیتهای بزرگ تاریخ مانند موسی و حسین سخن میگوید و بیان میکند که عشق و علاقه به حق و حقیقت، موجب تحقق مقام و منزلتهای عالی میشود. در نهایت، شاعر بر این عقیده است که عشق، کلید اصلی درک و ارتباط با عالم بالاست و بدون آن، انسانها به حقیقت نخواهند رسید.