بخش ۱۸ - در بیان کیفیت عقل گوید امیر حسینی هروی
امیر حسینی هروی / کنز الرموز / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
ای ز نور عقل گشته بهره مند
در همه عالم بدانش سربلند
در ولایت خطبه ها بر نام تست
این همه دانه برای دام تست
حجة الله است عقلت هوشدار
تا نیاری هیچ عذری بهرکار
پیش دارم منزلی دورودراز
زیر هرگامی دو صد شیب و فراز
حلقۀ درنازدم بسیار من
نیک ترسانم ز ختم کار من
عالمی را خون شده جان و جگر
از قبول و ردّ کس ناید خبر
رخ بنومیدی نمی باید نهفت
آیهٔ لاتَقنطوا بهر چه گفت
لطف حق در عین قهر او ببین
این بود امید ارباب یقین
رهروان کاین طبل شادی میزنند
از در قُل یا عبادی میزنند
از یقین اول مقام آمد رجا
ما کجا و سر این معنی کجا
تکیه بر امید و بیم خود مدار
فضل حق دان هم بناوهم مدار
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به اهمیت عقل و دانش اشاره می‌کند و می‌گوید که انسان باید از نعمت عقل بهره‌مند باشد و در زندگی به دنبال آگاهی باشد. او به مسائلی چون سختی‌های زندگی و چالش‌ها اشاره می‌کند و از نیاز به امید و پرهیز از ناامیدی سخن می‌گوید. همچنین، شاعر بر این نکته تأکید می‌کند که باید از لطف خداوند حتی در زمان دشواری‌ها امید داشته باشیم و از حب و امنیت الهی فراموش نکنیم. او در نهایت، توصیه می‌کند که بر امید و بیم خود تکیه نکنیم و به فضل خداوند اعتماد داشته باشیم.