نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۹ - در بیان تجرید می‌فرماید امیر حسینی هروی

امیر حسینی هروی / کنز الرموز / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

چیست تجرید‌، از علایق پاک شو

در ره آزادگان چالاک شو

همچو مرغان بستهٔ دانه مباش

مبتلای خویش و بیگانه مباش

همچو گل خندان و بیرون شو ز پوست

گر تو را معنی تجریدی ازوست

در لب دریا به غواصان نگر

کاو به تجرید آورد چندان گهر

چون مجرد شد ز نقد و نسیه مرد

او برآورد از فلک یکبار گرد

کم زن ای دل گر همی‌خواهی کمال

سر این معنی‌ست انفق یا بلال

هرکه در تجرید مرد فرد نیست

در طریق اهل معنی مرد نیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به مفهوم "تجرید" و آزادی از وابستگی‌ها اشاره دارد. تجرید به معنای رهایی از علایق و دلبستگی‌هاست تا فرد بتواند به آزادی و کمال دست یابد. نویسنده از ما می‌خواهد که مانند پرندگان اسیر دانه نباشیم و به جای آن، مانند گل خندان، از محدودیت‌ها خارج شویم. او به غواصانی اشاره می‌کند که در اعماق دریا جواهرات را از دل آن پیدا می‌کنند. همچنین تأکید می‌کند که فردی که از وابستگی‌های دنیوی رها شده است، می‌تواند به بالاترین درجات کمال برسد. در نهایت، نشان می‌دهد که تنها کسانی که در مسیر تجرید قدم می‌زنند، واقعاً در راه معنویت و کمال هستند.