نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۵۴ - خاکیم و تند سیر مثال ستاره‌ایم اقبال لاهوری

اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

خاکیم و تند سیر مثال ستاره‌ایم

در نیلگون یمی به تلاش کناره‌ایم

بود و نبود ماست ز یک شعلهٔ حیات

از لذت خودی چو شرر پاره‌پاره‌ایم

با نوریان بگو که ز عقل بلند دست

ما خاکیان به دوش ثریا سواره‌ایم

در عشق غنچه‌ایم که لرزد ز باد صبح

در کار زندگی صفت سنگ خاره‌ایم

چشم آفریده‌ایم چو نرگس درین چمن

روبند برگشا که سراپا نظاره‌ایم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف وضعیت و حال انسان‌ها می‌پردازد. شاعر به خاکی بودن و ناپایداری انسان‌ها اشاره می‌کند و آن‌ها را با ستاره‌ها مقایسه می‌کند که با سرعت در حال حرکتند. او از لذت زندگی و وجود اشاره کرده و می‌گوید که با وجود خاکی بودن، به افکار بلند و معنویانی وصل هستیم. عشق را به غنچه‌ای تشبیه می‌کند که تحت تأثیر باده صبح می‌لرزد و در زندگی به صفت سنگی و مقاوم اشاره دارد. در نهایت، از زیبایی چشمان انسان‌ها سخن می‌گوید و از آن‌ها می‌خواهد که پرده‌ها را کنار بزنند و به زیبایی‌های دنیا بنگرند.