نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۸۲ - قسمت‌نامهٔ سرمایه‌دار و مزدور اقبال لاهوری

اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

غوغای کارخانهٔ آهنگری ز من

گلبانگ ارغنون کلیسا از آن تو

نخلی که شه خراج بر او می‌نهد ز من

باغ بهشت و سدره و طوبا از آن تو

تلخابه‌ای که دردسر آرد از آن من

صهبای پاک آدم و حوا از آن تو

مرغابی و تذرو و کبوتر از آن من

ظل هما و شهپر عنقا از آن تو

این خاک و آنچه در شکم او از آن من

وز خاک تا به عرش معلا از آن تو

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به نوعی به تقابل و تمایز بین دو جهان اشاره دارد: دنیای مادی و دنیای معنوی. شاعر با اشاره به کار در کارخانه آهنگری و نوعی قرتی از حال و روز خود، و از طرف دیگر با اشاره به زیبایی‌های آسمانی و روحانی مانند باغ بهشت و صهبای پاک آدم و حوا، به دو جنبه‌ی زندگی انسان اشاره می‌کند. در واقع، شاعر برخی از تجلیات دنیوی را متعلق به خود می‌داند و زیبایی‌های الهی و معنوی را به خداوند نسبت می‌دهد. این تضاد نشان‌دهنده‌ی وسعت تجربه‌های انسانی و معنوی است.