بخش ۲۸۲ - قسمتنامهٔ سرمایهدار و مزدور اقبال لاهوری
اقبال لاهوری / پیام مشرق / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
غوغای کارخانهٔ آهنگری ز من
گلبانگ ارغنون کلیسا از آن تو
نخلی که شه خراج بر او مینهد ز من
باغ بهشت و سدره و طوبا از آن تو
تلخابهای که دردسر آرد از آن من
صهبای پاک آدم و حوا از آن تو
مرغابی و تذرو و کبوتر از آن من
ظل هما و شهپر عنقا از آن تو
این خاک و آنچه در شکم او از آن من
وز خاک تا به عرش معلا از آن تو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به نوعی به تقابل و تمایز بین دو جهان اشاره دارد: دنیای مادی و دنیای معنوی. شاعر با اشاره به کار در کارخانه آهنگری و نوعی قرتی از حال و روز خود، و از طرف دیگر با اشاره به زیباییهای آسمانی و روحانی مانند باغ بهشت و صهبای پاک آدم و حوا، به دو جنبهی زندگی انسان اشاره میکند. در واقع، شاعر برخی از تجلیات دنیوی را متعلق به خود میداند و زیباییهای الهی و معنوی را به خداوند نسبت میدهد. این تضاد نشاندهندهی وسعت تجربههای انسانی و معنوی است.