نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۶۸ جامی

جامی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

چیست می دانی صدای چنگ و عود

انت حسبی انت کافی یا ودود

نیست در افسردگان ذوع سماع

ورنه عالم را گرفته ست این سرود

آه ازین مطرب که از یک نغمه اش

آمده در رقص ذرات وجود

جای زاهد ساحل وهم و خیال

جان عارف غرقه بحر شهود

هست بی صورت جناب قدس عشق

لیک در هر صورتی خود را نمود

در لباس حسن لیلی جلوه کرد

صبر و آرام از دل مجنون ربود

پیش روی خود ز عذرا پرده بست

صد در غم بر رخ وامق گشود

در حقیقت خود به خود می باخت عشق

وامق و مجنون به جز نامی نبود

عکس ساقی دید جامی زان فتاد

چون صراحی پیش جام اندر سجود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف اوج احساسات و تجارب عارفانه می‌پردازد. صدای چنگ و عود به عنوان نماد موسیقی و عشق الهی معرفی می‌شود که می‌تواند روح را به وجد آورد. «انت حسبی، انت کافی» یعنی تو کافی هستی و خدایی. در ادامه، شاعر به تأثیر عشق و هنر بر وجود انسان‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که عشق، وجود را به رقص درمی‌آورد و عارف را در دریای شهود غرق می‌کند. همچنین، زیبایی‌های عشق در صورت‌های مختلفی خود را نشان می‌دهد و می‌تواند دل‌های زاهدان را نیز از خود بی‌خود کند. در نهایت عشق و جنون به هم مرتبط می‌شوند و صوفیان را به تجلیات زیبایی و حقیقت می‌کشاند.