شمارهٔ ۲۴۶ جامی
جامی / غزلیات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
اگر پرده برخیزد از روی کار
نبینی درین پرده جز روی یار
بدانی چو ظاهر شود پردگی
که هم پرده او بود و هم پرده دار
به هر نقش بندی چو پرده ازان
به بیرون در مانده ای پرده وار
درون را ازین نقشها پاک کن
که شاید بیابی درین پرده بار
به پرده درون نیست الا یکی
ز پرده برون است چندین شمار
گر از پرده وحدت آید برون
هزاران جهان بل هزاران هزار
مپندار جامی که داند نشست
به دامان وحدت ز کثرت غبار
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این سروده بیانگر این است که در عالم ظاهر تنها زیبایی و حقیقت یار (خدا) وجود دارد و همه چیز دیگر همچون پرده‌ای است که به آن واقعیت پوشانده است. هنگامی که این پرده کنار رود، تنها یار نمایان خواهد شد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که در دنیای بیرونی، تنوع و کثرت وجود دارد، اما در درون حقایق، وحدتی عمیق وجود دارد. انبوهی از جهان‌ها از این وحدت ناشی می‌شود و فقط با پاک کردن نقشها و تصورات درون می‌توان به حقیقت اصلی که تنها یکی است، دست یافت. این اشعار ما را به تفکر درباره واقعیت و کثرت در برابر وحدت دعوت می‌کند.