شمارهٔ ۹۱ جامی
جامی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
بستان ز شکوفه پر از انوار تجلی ست
بشکفته گل از شاخ شجر آتش موسی ست
برداشته صد مرده سر از خاک همانا
ظاهر شده از باد صبا معجز عیسی ست
بینیم ز نرگس که به خود چشم گشاده ست
کان چشم که بینا نه به جانان بود اعمی ست
لاله کند ایما که می عشق کشیدن
زان جام که نبود به میان دست کس اولی ست
هرکس می ازان جام کشد خاطر پاکش
فارغ ز غم توبه واندیشه تقوی ست
زاهد گر ازان می به مشامش نرسد بوی
با توبه و تقواش چه امکان تسلی ست
از صورت و معنی بگذر جامی و درکش
زان می که برون از قدح صورت و معنی ست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به زیبایی و تجلی طبیعت و عشق اشاره دارد. بستان پر از شکوفه‌ها نشان‌دهنده نور و زیبایی است. گل‌هایی که شکوفه داده‌اند به معجزه‌های موسی و عیسی اشاره می‌کنند. شاعر به اهمیت بیداری و بینش اشاره می‌کند و می‌گوید که کسانی که نمی‌توانند به حقیقت عشق برسند، به چشم‌های وا شده‌ی نرگس می‌نگرند. عشق و نوشیدن از جامی که کسی دیگر نچشیده، دلی پاک و رهایی از غم‌ها را به ارمغان می‌آورد. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که زاهدان واقعی باید از ظواهر و تقوا فراتر بروند و به عمق معنای عشق و زندگی پی ببرند.