نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۰۰ - وله ایضا کمال‌الدین اسماعیل

کمال‌الدین اسماعیل / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

ای ترا کرده لطف حق مخصوص

به بزرگیّ و مال و جاه و یسار

از دعاگو نصیحتی بشنو

تا ترا بندگی کنند احرار

تا توانی ز بهر دشمن و دوست

کار کی هر چگونه بر می آر

هر که او بر تو داشت قصّه خویش

ضایع و مهملش فرو مگذار

وانکه او عجز خویش بر تو فروخت

قدرت خویش از او دریغ مدار

مکن از خویش خلق را نومید

که پس آنگه بیوفتی ز شمار

خرج مال ارچه کم کند مالت

زان کمی بیش گرددت مقدار

خرج مالت ز جاه کم نکند

بل از آن بیشتر شود بسیار

همه کس داند این که قدرت وجود

بهتر از بخل و عاجزی صد بار

به غنیمت شمار این منصب

که تو باشی عزیز و ایشان خوار

هر کرا حاجتی بود در دل

همه شب نام تو کند تکرار

پاره یی از خدایی است که خلق

بر ت دارند وقت حاجت کار

جناب عالی نزدیک و من بخدمت دور

که تو باشی ز خویش برخوردار

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شاعر در این متن به بزرگی و مقام فردی اشاره می‌کند که لطف و نعمت‌های خداوند به او عطا شده است. او نصیحت می‌کند که این فرد باید از دعاها و نصیحت‌های دیگران بهره‌برداری کند و در برابر همه، چه دشمن و چه دوست، به نحو احسن عمل کند. همچنین، او پیشنهاد می‌دهد که نباید به دیگران ناامیدی بدهد و هر کس که در فن و قدرت نیازمند است، باید مورد حمایت قرار گیرد. در نهایت، شاعر بر اهمیت خرج کردن مال و قدرت تأکید می‌کند و می‌گوید که این کار باعث افزایش عزت و مقام انسان می‌شود، در حالی که بخل و عجز به هیچ وجه ارزشمند نیست. او این منصب را فرصتی ارزشمند می‌داند که باید قدر آن را دانست و در خدمت خلق بود.