نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۱۹ - ایضا له کمال‌الدین اسماعیل

کمال‌الدین اسماعیل / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

مرا گفتند مولانا چنین گفت

که جزو شعر خادم دید در پیش

چرا گندم همی بخشد فلانی

که نتواند شکستن نانک خویش

اگر ممدوح دیگر چون تو باشد

مرا باید که باشد لوت ازین بیش

به استظهار این دست و مروّت

نشاید خویشتن را کرد درویش

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به مولانا نسبت داده شده و در آن به موضوعی اجتماعی و اخلاقی پرداخته می‌شود. شاعر به نقد وضعیتی می‌پردازد که در آن افرادی که دارای مقام و اعتبار هستند، باید به دیگران کمک کنند و نیکوکاری کنند. او به این نکته اشاره می‌کند که اگر کسی به دیگران کمک می‌کند، نباید خود را در جایگاه درویش و نیازمند قرار دهد. با این بیان، شاعر بر اهمیت مروت و سخاوت تأکید دارد و از کسانی که در مقام‌های بالا هستند می‌خواهد که از منابع خود به نفع دیگران استفاده کنند.