شمارهٔ ۲۸۸ - ایضا له کمالالدین اسماعیل
کمالالدین اسماعیل / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
خواجه مختص ز بس که مختصرست
چشم بیننده غافل آمد از و
از دو گز جامه کسوتی ببرید
یک گز و نیم فاضل آمد ازو
مختصر را چو مختصر کردند
مختص الملک حاصل آمد ازو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف مختصر بودن و اهمیت brevity (اختصار) پرداخته است. خواجه مختص به دلیل مختصر بودنش، توجه بیننده را جلب نمیکند. اشاره میشود که وقتی از دو گز (واحد اندازه) یک گز و نیم کم شود، فقط یک نیم گز (فاضل) باقی میماند. در نهایت، این مفهوم را بیان میکند که اگر مختصر به خوبی مختصر شود، میتواند به نتیجهای ویژه و منحصر به فرد (مختص الملک) منجر شود.