نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۸۸ - ایضا له کمال‌الدین اسماعیل

کمال‌الدین اسماعیل / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

خواجه مختص ز بس که مختصرست

چشم بیننده غافل آمد از و

از دو گز جامه کسوتی ببرید

یک گز و نیم فاضل آمد ازو

مختصر را چو مختصر کردند

مختص الملک حاصل آمد ازو

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف مختصر بودن و اهمیت brevity (اختصار) پرداخته است. خواجه مختص به دلیل مختصر بودنش، توجه بیننده را جلب نمی‌کند. اشاره می‌شود که وقتی از دو گز (واحد اندازه) یک گز و نیم کم شود، فقط یک نیم گز (فاضل) باقی می‌ماند. در نهایت، این مفهوم را بیان می‌کند که اگر مختصر به خوبی مختصر شود، می‌تواند به نتیجه‌ای ویژه و منحصر به فرد (مختص الملک) منجر شود.