شمارهٔ ۷۰۹ کمال‌الدین اسماعیل
کمال‌الدین اسماعیل / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
چون خواب نیاییم بدین چشم درون
وز دل نشوی دمی چو اندیشه برون
زین چشم چه آید بجز از قطرۀ آب؟
زین دل چه گشاید بجز از چشمۀ خون؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تأمل بر احساسات و تفکرات انسانی اشاره دارد. شاعر می‌گوید وقتی در خواب نیستیم و به درون خود نمی‌نگریم، از دل ما هیچ چیزی جز اندیشه بیرون نمی‌آید. او به تضاد بین چشم و دل اشاره می‌کند و می‌گوید که از چشم تنها قطره‌ای آب و از دل تنها چشمه‌ای از خون برمی‌خیزد. در این شعر، به عمق احساسات انسانی و رنج‌های درونی پرداخته شده است.