غزل شمارهٔ ۴۵ خاقانی
خاقانی شروانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
لعل او بازار جان خواهد شکست
خندهٔ او مُهر کان خواهد شکست
عابدان را پرده این خواهد درید
زاهدان را توبه آن خواهد شکست
هودج نازش نگنجد در جهان
لیک محمل بر جهان خواهد شکست
پرنیان جوئی به پای پیل غم
دل چو پیل پرنیان خواهد شکست
روی گندمگون او در چشم ماه
خار راه کهکشان خواهد شکست
غمزهش ار غوغا کند هیچش مگوی
کو طلسم آسمان خواهد شکست
دشمنان از داغ هجرش رستهاند
پل همه بر دوستان خواهد شکست
جای فریاد است خاقانی که چرخ
نالهٔ فریادخوان خواهد شکست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف قدرت و تأثیر عشق و زیبایی میپردازد. شاعر از لعل و خنده محبوب صحبت میکند که همه چیز را تحت تأثیر قرار میدهد و حتی قوانین و مرزها را میشکند. او به قدرت عشق در تغییر و شکستن روح عابدان و زاهدان اشاره دارد و میگوید که هیچ چیز نمیتواند در برابر زیبایی او دوام بیاورد. همچنین بیان شده که اشکال و سختیهای زندگی به خاطر عشق شگسته میشوند و در نهایت تأکید میکند که این زیبایی و عشق، محدودیتهای خاکی و آسمانی را نیز در هم میشکند. احساساتی چون غم و اندوه نیز در برابر این قدرت عشق ناتوان هستند. این شعر به شدت حسی و فلسفی است و مخاطب را به تأمل در عمیقترین احساسات انسانی فرا میخواند.