شمارهٔ ۲۰۸ خاقانی
خاقانی شروانی / قطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)
ریت حق ببر معتزلی
دیدنی نیست، ببین انکارش
معتقد گردد از اثبات دلیل
نفی لاتدرکه الابصارش
گوید از دیدن حق محرومند
مشتی آب و گل روزی خوارش
خوش جوابی است که خاقانی داد
از پی رد شدن گفتارش
گفت من طاعت آن کس نکنم
که نبینم پس از آن دیدارش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بیان مفهوم عدم قابلیت دیدن خداوند میپردازد. شاعر تأکید میکند که حق (خدا) قابل رؤیت نیست و نمیتوان با چشم او را دید. او به این نکته اشاره میکند که کسانی که به اثبات وجود او نیاز دارند، در واقع به درستی او را درک نمیکنند. همچنین با اشاره به مثالی از زندگی روزمره، نشان میدهد که انسانها از درک کامل حقیقت محرومند. در پایان، شاعر به خاقانی اشاره میکند که به این مسئله با طرز تفکر خاصی پاسخ داده و میگوید که او تنها خدا را پرستش نمیکند، زیرا نمیتواند او را مشاهده کند.