شمارهٔ ۳۱۲ خاقانی
خاقانی شروانی / قطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
پسر، خاندان را بود خانه‌دار
چو جان پدر شد به دیگر سرای
اگر شیر بر جا نماند رواست
ولی عطسهٔ شیر ماند به جای
برون بیشه را شیر به میزبان
درون خانه را گربه به کدخدای
جهان را بنگزیرد از گربه لیک
گزیرد ز شیر نبرد آزمای
که در خانه آواز یک گربه به
که ده غرش شیر دندان نمای
که ده چار دیوار گردد خراب
ز دندان یک موش آفت فزای
نه پرویز پرداخت لنگر بری
چو از خشم بهرام بد کرد رای
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به بررسی قدرت و تأثیر شخصیت‌ها و جانوران می‌پردازد. او اشاره می‌کند که اگرچه شیر نماد قدرت و سلطنت است، اما در خانه گربه به عنوان نیروی غالب شناخته می‌شود. این نشان‌دهنده این است که در محیط‌های مختلف، اثربخشی و کنترل افراد متفاوت است. شاعر همچنین به این نکته می‌پردازد که یک موش می‌تواند با تأثیر خود به ویرانی یک خانه منجر شود، در حالی که غرش شیر در میدان جنگ نمی‌تواند به اندازه یک گربه در خانه تأثیرگذار باشد. به طور کلی، شعر به اهمیت موقعیت و نقش افراد در شرایط مختلف اشاره دارد.