شمارهٔ ۳۱۹ خاقانی
خاقانی شروانی / قطعات / وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)
یک مشت خاکی ارچه دربند کاخ و کوخی
برگ از خدا طلب کن بگذار شاخ و شوخی
نیکوت داشت اول، نیکوت دارد آخر
این بیت معتقد ساز از قاضی تنوخی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این بیت به مفهوم این است که حتی یک مشت خاک میتواند در درون خود توانایی و ارزشهای بزرگی داشته باشد. خاک، که به ظاهر بیاهمیت است، میتواند در طول زمان به ثروت و نعمت تبدیل شود. این شعر همچنین به ما یادآوری میکند که ارزش چیزی به ظاهر ساده ممکن است بیشتر از آنچه فکر میکنیم باشد. قاضی تنوخی با اشاره به "نیکوت" (خوبی یا صلاح)، به ما میآموزد که در نهایت وجود خوبی و ارزش پایدار است.