شمارهٔ ۹۸ خاقانی
خاقانی شروانی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
مرد باید که چون هنر ورزد
بحر باشد که امتحان ارزد
گاه ازو هر خسی دری ببرد
گاه ازو هر سگی دمی بخورد
نش از آن در کمی پدید شود
نز زبان سگی پلید شود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این بیتها به اهمیت هنر و شایستگی مرد اشاره دارند. گفته میشود که مرد باید مانند دریا باشد که ارزش امتحان را دارد. هرگاه از او چیزی گرفته شود، نشاندهنده توانایی و ارزش اوست. همچنین، بر این نکته تاکید میشود که نقصان او به خاطر کمبود از ذات او نیست و اگر کسی از او چیزی بگیرد، این به دلیل ناپاکی و پلیدی آن فرد است.