خاقانی شروانی
زاده ۵۲۰ – درگذشته ۵۹۵ هجری قمری، شروان
زندگی‌نامهٔ خاقانی
افضل‌الدّین بدیل بن علی خاقانی شروانی متخلّص به خاقانی (۵۲۰ قمری در شروان - ۵۹۵ قمری در تبریز) از جملهٔ بزرگ‌ترین قصیده‌سرایان تاریخ شعر و ادب فارسی به‌شمار می‌آید. از القاب مهم وی حسان العجم می‌باشد. آرامگاه او در شهر تبریز است. خاقانی از سخنگویان قوی‌طبع و بلندفکر و یکی از استادان بزرگ زبان پارسی و در درجهٔ اول از قصیده‌سرایان عصر خویش است. توانایی او در استخدام معانی و ابتکار مضامین در هر قصیدهٔ او پدیدار است.
آثار خاقانی
شعرهای خاقانی
- شمارهٔ ۷ - در مدح جلال الدین شروان شاه اخستان — جو به جو راز جهان بنمود صبح
- شمارهٔ ۳ - در مدح رکن‌الدین ارسلان شاه بن طغرل — الطرب ای خاصگان خاصه به هنگام صبح
- شمارهٔ ۱ - در وعظ و حسن تخلص به نعت پیغمبر اکرم و تخلص به مدح ناصر الدین ابراهیم — دلا از جان چه برخیزد؟ یکی جویای جانان شو
- شمارهٔ ۷ - در مرثیهٔ امیر عضد الدین فریبرز و خواهر او، دو فرزند شروان شاه — ای روز رفتگان جگر شب فرو درید
- شمارهٔ ۶ - در مرثیهٔ خاقان اعظم منوچهر پسر فریدون شروان شاه — این جان ز دام گلخن تن درگذشتنی است
- شمارهٔ ۵ - در مدح ملک الوزراء مختار الدین — دوستی کو تا به جان دربستمی
- شمارهٔ ۲ - در مدح خاقان کبیر جلال الدین والدنیا شروان شاه اخستان — خوش خوش به روی ساقیان دیدند خندان صبح را
- شمارهٔ ۴ - در مدح سلطان جلال الدین ابو المظفر شروان شاه اخستان — برقع زرنگار بندد صبح
- شمارهٔ ۸ - در مرثیهٔ خواجه ابوالفارس — کارم از دست پایمرد گذشت
- شمارهٔ ۹ - در مرثیهٔ فرزند خود رشید الدین — بر سر شه ره عجزیم کمر بربندیم
- تجدید مطلع — مهمانسجت دروع مجد فی‌السماء
- در وصف سلطان عادل شاه مظفر بن محمد — یاسیف ناظرة کصبح مسفر
- در وصف بغداد — امشرب الخضر ماء بغداد
- مطلع سوم — انی لاخدم ناصح الخلفاء
- قصیده — بکت الرباب فقلت ای بکاء
- مطلع دوم — اعاد روحی هواء بغداد
- خاقانی این دو بیت را در مدینه بر در حرم نوشته است — یا صفوة الرحمن شافع خلقه
- در مدح خلیفه المهتدی بالله — غض الزمان و غض عین کماله
- در مدح صدر احل تاج الافاضل عزالدین — رضع الموالی غیاث الخلق طرا
- وله ایضا یمدح الملک الاعظم علاء الدین — وها فارسیا بالحجازی اشفع