نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۶۲ خواجوی کرمانی

خواجوی کرمانی / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

ای برده ضمیرت از مه و مهر فَرِه

وی گشته مطیعت زن و مرد و که و مه

چون تیر خدنگ در کمان پیوستی

می کرد کمان چرخ بر تیر تو زه

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این ابیات به موضوع سرنوشت و تقدیر اشاره دارند. شاعر به شخصی می‌گوید که اراده و فکر خود را به دست نیروهای مختلف (مانند عشق و زیبایی) سپرده و در نتیجه تحت تأثیر آن‌ها قرار گرفته است. همچنین به تشبیه تیر و کمان اشاره می‌کند، که نشان‌دهنده این است که فرد به سرنوشت خود گره خورده و تحت تأثیر نیروهای خارجی قرار دارد. این مضمون به نوعی به عدم کنترل انسان بر زندگی‌اش و تأثیرپذیری او از عوامل بیرونی پرداخته است.