نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

رباعی شمارهٔ ۷۲ خیام

خیام نیشابوری / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

تا راهِ قلندری نپویی نشود

رخساره به خونِ دل نشویی نشود

سودا چه پزی؟ تا که چو دل‌سوختگان

آزاد به تَرکِ خود نگویی نشود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این ابیات به مفهوم جستجوی حقیقت و آزادگی اشاره دارد. شاعر می‌گوید تا زمانی که راه قلندری (سلوک و سیر معنوی) طی نشود، تغییر در باطن و ظاهر صورت نمی‌گیرد. همچنین بیان می‌کند که اگر به دل سوختگان ننگری و برای خود دلدادگی و آرزو داشته باشی، به حقیقت آزادگی نخواهی رسید. درواقع، برای رسیدن به آزادی و تحول، باید از خواسته‌های دنیوی و خودخواهی دست کشید.