شمارهٔ ۵۹۶ کمال خجندی
کمال خجندی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ای خاک آستان تو شاهان سر فراز
در هر دو کون عشق تو محمود و مازیار
باشد جمال روی تو خورشید جانفروز
پروانه جمال تو شمع جهانگداز
در دفتر ازل رقم وحدت ثبوت
مبتنی بر دامن ابد علم دولتت طراز
اسرار عشق را هم از آن روز محرم است
که در روز الست آنکه به عشق تو گفت راز
ای دل ز کوی زهد برون شد که کس ندید
تسبیح و جام باده و میخانه و نماز
در راه پیل بند خیالت پیاده نیست
مرغ دلی که هست در این بقعه شاهباز
خلوت نشین گوشه اخلاص شو از آنک
عشاق راست گوشه خلوت ره مجاز
مشنو کمال اگر چه مجازیست عشق تو
زیرا که عاقبت به حقیقت کشد مجاز
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر در ستایش عشق و زیبایی معشوق سروده شده است. شاعر با اشاره به خاک آستان معشوق، او را شاهان سر بلند و خورشید جانفروز توصیف می‌کند. زیبایی معشوق به قدری است که پرندگان دل را به سوی خود جذب می‌کند. شاعر از عشق و اسرار آن سخن می‌گوید و بر این نکته تأکید می‌کند که عشق، حتی اگر به صورت مجازی باشد، در نهایت به حقیقت می‌انجامد. او توصیه می‌کند که از زهد و دنیا فاصله بگیرید و در مسیر عشق خالص و راستین قرار بگیرید. در نهایت، وجود عشق معشوق را برتر از همه چیز می‌داند و بیان می‌کند که راه عشق به حقیقت ختم خواهد شد.