شمارهٔ ۹۱۰ کمال خجندی
کمال خجندی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
گفتم ملکی یا بشری؟ گفت که هر دو
کان نمکی یا شکری؟ گفت که هر دو
گفتم به لطافت گلی ای سرو قباپوش
یا نی‌شکر اندر کمری؟ گفت که هر دو
گفتم به خط سبز و لب لعل روانبخش
آب خضری یا خضری؟ گفت که هر دو
گفتم به جبینی که بر آن روی توان دید
خود آینه‌ای یا قمری؟ گفت که هر دو
گفتم که به یک عشوه ربایی ز سرم عقل
یا جان من از تن ببری؟ گفت که هر دو
گفتم دل مایی که ندانیم کجایی
یا دیده‌ی اهل نظری؟ گفت که هر دو
گفتم ز کمالی تو چنین بی‌خبر و بس
یا خود ز جهان بی‌خبری؟ گفت که هر دو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر با گفت‌و‌گویی درباره ویژگی‌ها و معانی مختلف وجود انسانی و طبیعی، به بررسی روابط بین جنبه‌های مختلف وجود شخص می‌پردازد. او به ویژگی‌های خاصی اشاره می‌کند و از طرف دیگر، پاسخ‌هایی دریافت می‌کند که نشان می‌دهد تمامی این جنبه‌ها در حقیقت به یکدیگر وابسته و متصل هستند. به عبارت دیگر، در پاسخ‌ها تأکید بر دوگانه بودن هر چیزی وجود دارد و شاعر به دنبال کشف حقیقت و شناخته‌شدن ابعاد مختلف وجود خود و جهان است. این دیالوگ به جستجوی عمیق‌تری در مورد هویت و ادراک انسان اشاره دارد.