شمارهٔ ۱۰۸۰ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی / غزلیات / وزن: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم)
صبح است و دهر از خرمی چون روضه رضوان نگر
جنبیدن باد صبا جلوه گر بستان نگر
خندید خورشید فلک چون سرخ گل در بوستان
از خنده آن سرخ گل آفاق را خندان نگر
در چشمه خورشید اگر آبی ندیده ستی گهی
خیزند چون ز خواب خوش، رو شستن خوبان نگر
رکن سریر مملکت کز دولت قطب جهان
ارکان ملک و دین قوی از روی چار ارکان نگر
والا حسن دستور شه کز بهر وجه عالمی
از کف دستش هر خطی دیباچه احسان نگر
بنموده پیش مهر و مه از لوح محفوظ آیتی
کاینک ز بهر عمر خود منشور جاویدان نگر
گر صبح مشرق، خسروا، از آسمان طالع شود
صبح سعادت را طلوع از فر خسروخان نگر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف زیبایی‌های صبح و شادابی طبیعت می‌پردازد. صبح به مانند باغی سرسبز و دل‌انگیز توصیف شده که نسیم ملایمی آن را زنده می‌کند. خورشید چون گلی سرخ می‌خندد و با خنده‌اش جهان را شاداب می‌کند. شاعر به زیبایی چشمه‌سار خورشید اشاره می‌کند که گویی در حال شستشوی چهره خوبان است. در ادامه، بر استحکام و عظمت حکومت و دین اشاره می‌کند و همچنین به هنرمندی که زیبایی را به رخ می‌کشد. در نهایت، شاعر از طلوع سعادت در زندگی انسان‌ها سخن می‌گوید و از صبحی که در آسمان ظاهر می‌شود، تعبیر می‌کند. در کل، شعر حس شادابی، زیبایی و خوشبختی را به تصویر می‌کشد.