نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۲۲۴ امیرخسرو دهلوی

امیرخسرو دهلوی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

زهی زلفت شکسته نرخ سنبل

گلستان رخت خندیده بر گل

رسانده خط یاقوت تو ریحان

کشیده خط به کافور تو سنبل

عروسی را که او صاحب جمال است

چو دریابد، گرش نبود تحمل

چو ریش خستگان را مرهم از تست

مکن در کار مسکینان تغافل

اگر گل را نباشد برگ و پیوند

چه سود از ناله شبگیر بلبل؟

به جانت کانکه بر جان دارم از غم

نباشد کوه سنگین را تحمل

چو از زلفش بدین روز اوفتادم

تو نیز، ای شب، مکن بر من تطاول

خوشا آن بزم روحانی که هر دم

کند مستی به پاداش تعقل

بزن مطرب که مستان صبوحی

از آن مستند و خسرو از تامل

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره زیبایی و جذابیت معشوق است و شاعر به توصیف زلف و زیبایی‌های او می‌پردازد. معشوق چنان جذاب است که حتی در صورت ناتوانی دیگران در تحمل عشق او، زیبایی‌اش همچنان بر دل‌ها مسلط است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که اگر گل را برگی نباشد، ناله بلبل نیز بی‌فایده است. او همچنین به اهمیت توجه به درد و رنج دیگران اشاره دارد و نشان می‌دهد که عشق و جنون آن از مشکلات زندگی مهمتر است. در نهایت، شاعر از لذت‌بردن از مراسم‌های پرشور و فکری می‌گوید و می‌خواهد که موسیقی و شادی در زندگی جاری باشد.