شمارهٔ ۱۶۵۳ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ای رهزن عشاق، چه عیار کسی تو
وی ماه شب افروز، چه طرار کسی تو
خون است می نوشگوارت ز دل خلق
ای ظالم بی مهر، چه خونخوار کسی تو
هر چند که گویند مکن جور، کنی بیش
زین خوی مخالف چه جفا کار کسی تو
خنجر زنی از غمزه و رحمت نکنی هیچ
زین بیش عفاالله چه ستمگار کسی تو
گر جان ندهم، سر نهم، آزرده کنی دل
هم جان و سر تو که دل آزار کسی تو
خوارم کنی و عزتم این بس که بگویی
کای بر درم افتاده، تویی خوار کسی تو
چندین که جفا برد ز تو خسرو مسکین
روزیش نگفتی که وفادار کسی تو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف شخصی می‌پردازد که به نظر می‌رسد خیانتکار و ظالم است و در عین حال جذابیت خاصی دارد. شاعر به این فرد با خطاب‌هایی چون "رهزن عشاق" و "ماه شب افروز" اشاره می‌کند و از ظالمی او در حق دل‌باختگان صحبت می‌کند. شاعر از درد و رنجی که این شخص بر دل‌ها می‌گذارد سخن می‌گوید و به عواقب رفتارهای نامناسب او اشاره می‌کند. او به تناقضات اخلاقی این فرد، که هم می‌تواند دل‌انگیز باشد و هم آسیب‌زننده، با لحنی انتقادی می‌نگرد. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که با وجود تمام آسیب‌های او، هنوز به او وابستگی دارد و رنج و خاری را که از او می‌کشد، تحمل می‌کند.