نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۹۰ امیرخسرو دهلوی

امیرخسرو دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

زلف مشکینش که گویی را به چوگان یافته ست

گو به صحن دیده بازی کن که میدان یافته ست

تا تو گوی چرخ بردی زان ز نخ چوگان چرخ

ای بسا بازی که آن گوی ز نخدان یافته ست

گرد بر گو در زنخدان گر دمی آرد خطت

مشک زلفت را که بر هر سو پریشان یافته ست

تشنه ای را با دهانت آشنایی ده که او

تا به لب چاه زنخ پر آب حیوان یافته ست

خنده تو یافته ست اندر دهان کان گهر

گوهر خود را خجل بیرون دهد کان یافته ست

در بناگوشت دلم گم شد، کسی حاضر نبود

جز خط و زلفت کسی احضار ایشان یافته ست

روز وصلم هست کوتاه و شب هجرم دراز

گر دم سرد جهان رسم زمستان یافته ست

شهسوارا را، گوی در میدان زیبایی فگن

خاصه کاعظم باربک از شاه جولان یافته ست

هر گهر کان غیر مدحت در دهان خسرو است

سنگ ریزه ست، آنکه اندر زیر دندان یافته ست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف زیبایی‌ها و اثرات آن‌ها بر دل و جان صحبت می‌کند. شاعر از زلف مشکین، چهره و خنده معشوق می‌گوید که همچون گویی در میدان بازی قرار دارد. او به تنهایی و هجران اشاره می‌کند و می‌گوید که در روز وصال، زمان کوتاه است اما شب هجران به طول می‌انجامد. در نهایت، شاعر به ارزش و اهمیت زیبایی‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که هر چیزی که شایسته ستایش نیست، در واقع بی‌ارزش است. به طور کلی، شعر بر زیبایی، عشق و درد هجران تمرکز دارد.