شمارهٔ ۶۴ کوهی
کوهی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
سواد اعظم آن خال سیاه است
سواد الوجه او آنجا گواه است
ز عکس خال آن خورشید رخسار
فراوان داغها در جان ما هست
بر آن دانه و آن خط و خالش
ز سوز سینه ما دود آه است
لبش از خون دلها می خورد می
از این دو چشم مستش در نگاه است
ز خورشید جمالش سوخت جانها
ولی در سایه زلفش پناه است
به اسماء و صفات ذات بیچون
که آدم مظهر سر اله است
بسوزان خرمن پندار کوهی
تعین با یقین چون باد و کاه است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف زیبایی و جذبه معشوق پرداخته است. خال سیاه معشوق نمادی از عشق و جذابیت است، و سواد الوجه (رنگ چهره) گواه بر زیبایی اوست. عشق به او باعث ایجاد داغهایی در دل عاشقان شده و سوزش سینهها به وضوح قابل احساس است. لبهای او به اندازهای شیرین است که میتواند به دلها جراحت بزند. در عین حال، زیبایی او سبب سوختن جانهاست، اما در سایه زلف او میتوان پناه گرفت. شاعر بر این باور است که با شناخت صفات خداوند، آدم مظهر حقیقت الهی است و باید پندارهای نادرست را بسوزاند، زیرا تعین و یقین در حقیقت به مانند باد و کاه است.