شمارهٔ ۵۲۹ محتشم کاشانی
محتشم کاشانی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ای سرو گلندام که داری کمر از مو
بر مو کمری نیست مناسب مگر از مو
جز کاتب قدرت که رخت را ز خط آراست
کس خط ننوشته است به روی قمر از مو
بر روی تو خط نیست که از جنبش آن زلف
افشان شده بر صفحهٔ گل مشک تر از مو
با تیزی مژگان تو نقاش چه سازد
گیرم که بسازد قلمی تیزتر از مو
جز هندوی چشمت که به مژگان رگ جان زد
فساد ندیدم که زند نیشتر از مو
گفتی اثری در تب عشق از تو نمانده
در آتش سوزنده چه ماند اثر از مو
ترسم نرسد بر بدن محتشم از ضعف
پیکان خدنگ تو که دارد گذر از مو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر در وصف زیبایی و جذابیت معشوق به تصویر کشیده شده است. شاعر با استفاده از تشبیه‌ها و صنایع ادبی مختلف به بیان ویژگی‌های ظاهری معشوق می‌پردازد. او از کمر و موی معشوق شروع می‌کند و سپس به زیبایی چهره و چشم‌هایش اشاره می‌کند. همچنین به نازکی و ظرافت اجزای صورت معشوق اشاره کرده و قدرت عشق را در مقابل این زیبایی‌ها به تصویر می‌کشد. شاعر در نهایت نگران است که این زیبایی و کشش عشق بر او آسیب برساند. به طور کلی، شعر به تمجید از زیبایی و تاثیر عمیق آن بر دل عاشق می‌پردازد.