شمارهٔ ۵۵۳ محتشم کاشانی
محتشم کاشانی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
اگر مقدار عشق پاک را دلدار دانستی
مرا بسیار جستی قدر من بسیار دانستی
نبودی کوه کن در عشق اگر بیغیرتی چون من
رقابت با هوسناکی چو خسرو عار دانستی
به قدر درک و دانش مرد را مقدار میدانند
چه خوش بودی اگر یار من این مقدار دانستی
تفاوتها شدی در غیرت و بیغیرتی پیدا
اگر آن بیتفاوت یار از اغیار دانستی
سیهچشمی که درخوابست از کید بداندیشان
چه بودی قدر پاس دیدهٔ بیدار دانستی
بت پر کار من کائین دلداری نمیداند
نجستی یک دل از دستش اگر این کار دانستی
نگشتی شعلهٔ بازار رنجش یک نفس ساکن
اگر ازار او را محتشم آزار دانستی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به مضامین عشق و غیرت پرداخته است. شاعر به معشوقش میگوید اگر او واقعاً ارزش عشق پاک را درک کرده باشد، باید اهمیت او را درک کند. او تأکید میکند که نبود غیرت در عشق به معنای ضعف است و عشق باید با تعهد و صداقت همراه باشد. همچنین شاعر به تفاوتهای موجود در احساسات و رفتارها اشاره میکند و بیان میکند که اگر معشوقش از دیگران بیتفاوت باشد، این به او آسیب میزند. در نهایت، شاعر نشان میدهد که محبت واقعی نیازمند بیداری و آگاهی است و از بیتفاوتی و سستی در عشق انتقاد میکند.