شمارهٔ ۵۱ - در مدح میرامین‌الدین محمد گوید محتشم کاشانی
محتشم کاشانی / قطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آن سپهر ایوانکه از بخت بلند
داردش کیوان به صد اخلاص پاس
وان فلک مسند که می‌گوید ملک
پاسبان آستانش را سپاس
میرامین‌الدین محمد که آسمان
ارتفاع از شان او کرد اقتباس
وز بلندی زد سر ایوان وی
طعنهٔ کوته کمندی بر حواس
آن که دارد اطلس زر دوز چرخ
پیش فرش مجلسش قدر پلاس
وانکه دارد قبهٔ زرین مهر
پیش گل میخ درش رنگ نحاس
هم مه و ناهید را هر شام گه
روبخشت آستان او مماس
هم رخ خورشید را هر صبح دم
با در گردون اساس او مساس
در سجود آستانش چرخ را
از نهیب پاسبان در دل هراس
چون خیال منزل دقت پسند
گشت او را در دل دقت‌شناس
کرد برپا این چنین قصری که هست
آسمان یک طاقش از روی قیاس
داد ترتیب این چنین کاخی که هست
پایه‌اش را جز به اوج خور تماس
حاصل این عالی بناصورت چو بست
از خرد تاریخ او شد التماس
طبع سحرانگیز پوشانید تیز
از دو تاریخ این دو مصرع را لباس
قصر گردون طاق کیوان پاسبان
کاخ عالی پایهٔ اعلی اساس
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف عظمت و شکوه یک قصر می‌پردازد که به دست میرامین الدین محمد ساخته شده است. شاعر از آسمان و فلک به عنوان پاسبان این کاخ یاد می‌کند و به بلندی و زیبایی آن اشاره می‌کند. قصر به گونه‌ای است که با آسمان در تماس است و هر صبح و شام از نور خورشید و زیبایی ماه و ناهید بهره می‌برد. شاعر به طور خاص بر اهمیت و طراحی دقیق این بنا تأکید می‌کند و همچنین به زیبایی‌های آن اشاره می‌کند. در کل، این شعر نمایانگر عظمت و شکوه قصر و صاحب آن است.