نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۲۶ - سؤال شخصی از امام صادق ع شرح بهشت را و جواب آن حضرت ملا احمد نراقی

ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

آن یکی پرسید از سلطان دین

جعفر صادق امام راستین

شرح فردوس و کرامتهای آن

شمه‌ای از وصف نعمتهای آن

تا در او پیدا شود وجد و نشاط

هم دل پژمرده یابد انبساط

مشکل دنیا بر او آسان شود

مرگ پیشش سنبل و ریحان شود

دل چه با آن عزّ و شوکت خو کند

اندک اندک میل خود آن سو کند

تا رسد میلش به حد اشتیاق

تا رسد آنجا که گرید از فراق

هرکه را جویا بود در صبح و شام

همچو کودک عاشق پستان مام

مرگ نی دروازهٔ ملک بقا

راه شهرستان اقلیم صفا

گفت آن حضرت که شرح آن نعم

نی بود کار زبان و نی قلم

می‌نگنجد وصف آن در این و آن

خاصه از این خامه و از این بیان

درخور وصفش زبان دیگر است

این زبان خاکست این نغمه زر است

خود گرفتم من توانم گفت راست

گوش هوشی در خور نعمت که‌راست

لیک بشنو اینقدر ای هوشمند

شرح آن ینبوع شهد و کان قند

زان نگارستان یکی زیبا نگار

گر برافشاند ز زلف خود غبار

ذره‌ای از آن غبار مشکبار

باد افشاند بر این نیلی حصار

یا چکد یک قطره خونش در سحر

از گل رخسار او در بحر و بر

حقه گردون عبیر افشان شود

محفل ایجاد عطرستان شود

آهوان از نافه‌های خود خجل

در چمن از شرم گلها پا به گل

سنبل و نسرین دهد گلشن به باد

گاو-عنبر را رود عنبر ز یاد

حُقّهٔ عود و قَرَنفُل را نگون

افکند عطار از دکان برون

خلق عالم مست و از خود بیخبر

بر زمین افتند از جن و بشر

هم اگر زآغاز و انجام جهان

هرکه آمد از کهان و از مهان

زآرزوهای خود از زیبا و زشت

جوید از کم پایه‌تر اهل بهشت

جمله را بخشد نیاید ذره‌ای

کم ز ملکش نی ز بحرش قطره‌ای

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، پرسش‌هایی درباره بهشت و ویژگی‌های آن از جانب فردی به امام جعفر صادق (ع) مطرح می‌شود. امام توصیف‌های زیبایی از بهشت و نعمت‌ها و شادی‌هایی که در آن وجود دارد، ارائه می‌دهد. او بیان می‌کند که توصیف این نعمت‌ها فراتر از کلام و زبان انسانی است و نمی‌توان به‌طور کامل آن را بیان کرد. بهشت به‌عنوان سرزمینی آرام و دلپذیر معرفی می‌شود که در آن دل‌های پژمرده شاد می‌شوند و مشکلات دنیا در آنجا آسان به نظر می‌رسند. همچنین اشاره می‌شود که مرگ به‌عنوان دروازه‌ای به زندگی جاودانه در بهشت تلقی می‌شود. از زیبایی‌های بهشت و عشق به آن سخن به میان آمده که موجودات را به سمت آن می‌کشاند. در نهایت، امام تاکید دارد که خواسته‌های بشری در مقایسه با نعمت‌های بهشت بسیار ناچیز است.