نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴۳ سیدای نسفی

سیدای نسفی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

مشعل طور تجلیست دل انور ما

دست نورانی موسی است ز پا تا سر ما

اثر سوختگان تا به قیامت باقیست

می توان شمع برافروخت ز خاکستر ما

از شکست دل ما سنگ به فریاد آید

همچو گل داغ شد از پهلوی ما بستر ما

به گرفتاریی مادام سراسر شده چشم

می پرد دیده صیاد به بال و پر ما

پشت آئینه ز جوهر به زمین می آید

می کند موی گرانی به تن لاغر ما

تاج دادن به گدا زینت شاهان باشد

ای هما دور مکن سایه خود از سر ما

می شود صفحه آئینه ز صیقل روشن

جنگ دارند بتان بر سر خاکستر ما

می دهد غنچه گلزار هوس بوی زکام

شود از نشاء می خشک دماغ تر ما

روزگاریست که بر گرد جهان می گردد

سر خورشید فلک در طلب ساغر ما

تکمه تاج سر دولت شاهی مرگ است

کار شمشیر کند بال هما بر سر ما

همچو گل خاطر ما جمع نباشد ز حواس

وقت آنست که بر هم خورد این دفتر ما

ما چو از خانه پریدیم به دام افتادیم

یاد پرواز برون رفته ز بال و پر ما

چشم ما ماتم بسیار حریفان دیدست

کرده در خاک دو صد شیشه می ساغر ما

کار شمشیر کند آه دل مظلومان

خورده از چشمه خون آب دم خنجر ما

از نی کلک تو با ما قفسی بافته اند

استخوانیست نمایان شده از پیکر ما

نیزه خامه ما را به جهان کرد علم

نظر مرحمت میر سخن پرور ما

کام دل از گل خورشید چو شبنم گیرد

سیدا هر که نظر یافت ز چشم تر ما

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به تصویر کشیدن عواطف و تجربیات انسانی از جمله عشق، درد و اندوه می‌پردازد. مضمون اصلی آن، تجلی نور و زیبایی در دل‌ها و ارتباط آن با تجربه‌های تلخ و روحیه‌های حزین است. شاعر با اشاره به نورانی بودن دست موسی و ضرورت نگه‌داشتن یاد سوختگان، نشان می‌دهد که حتی از خاکسترها نیز می‌توان نور و زندگی برداشت. ابیات مختلف به معانی عمیق‌تری از مسأله وجود، محبوب و ناکامی‌ها در زندگی اشاره دارند. در نهایت، شاعر از مشکلات و غم‌های انسانی می‌گوید و بر اهمیت نگاه به زیبایی‌ها و روشنی‌های درون تأکید می‌کند. شعر در کل به دلتنگی، امید و جستجوی معنای عمیق‌تری از زندگی می‌پردازد.