بخش ۴ - در آفرینش ماه سرایندهٔ فرامرزنامه
سرایندهٔ فرامرزنامه / فرامرزنامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
چراغیست مر تیره شب را بسیج
به بد تاتوانی تو هرگز مپیچ
چو سی روز گردش بپیمایدا
دو روز و دو شب روی ننمایدا
پدید آید آنگاه باریک و زرد
چو پشت کسی کو بود سال خورد
چو بیننده دیدارش از دور دید
هم اندر زمان زو شود ناپدید
دگر شب نمایش کند بیشتر
تو را روشنایی دهد بیشتر
به دو هفته گردد تمام و درست
بدان باز گردد که بود از نخست
بود هر شبانگاه تاریک تر
به خورشید تابنده نزدیک تر
بدین سان نهادش خداوند داد
بود تا بود هم بدین یک نهاد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف چراغی می‌پردازد که در شب تاریک می‌درخشد و شرایط مختلف را برای بیننده ایجاد می‌کند. شاعر به ما می‌گوید که نباید به بدبینی و ناامیدی دامن بزنیم، چرا که روزی خواهد آمد که تاریکی شب به روشنایی تبدیل خواهد شد. شب به تدریج تیره‌تر می‌شود، اما خورشید در نهایت نزدیک‌تر می‌شود و نور بیشتری به ارمغان می‌آورد. در پایان، شاعر اشاره می‌کند که این چرخه از شب و روز و نور و تاریکی، طبق حکمتی از خداوند وجود دارد.