شمارهٔ ۲۷۳ نسیمی
عمادالدین نسیمی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
با چنین رفتن، به منزل کی رسی؟
با چنین خصلت، به حاصل کی رسی؟
بس گرانجانی و بس اشتر تنی
در سبکروحان یکدل کی رسی؟
با چنین رفتن چگونه دم زنی؟
با چنین وصلت به واصل کی رسی؟
چون که اندر سر گشادی نیستی
در گشاد سر مشکل کی رسی؟
همچو آبی اندر این گل مانده ای
پس بیا از آب و از گل کی رسی؟
بگذر از خورشید و از مه چون خلیل
ورنه در خورشید کامل کی رسی؟
چون ضعیفی رو به فضل حق گریز
زان که بی مفضل به مفضل کی رسی؟
بی عنایت های آن دریای لطف
در چنین موجی به ساحل کی رسی؟
بی براق عشق و سعی جبرئیل
چون محمد در منازل کی رسی؟
بی پناهان را پناه خود کنی
در پناه شاه مقبل کی رسی؟
پیش بسم الله بسمل شو تمام
ورنه چون مردی به بسمل کی رسی؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر با استفاده از پرسش‌های بلاغی، به بررسی و یادآوری شرایط دشواری می‌پردازد که انسان‌ها برای رسیدن به کمال و حقیقت باید از آن‌ها عبور کنند. او به ویژگی‌های منفی اشاره می‌کند که مانع رسیدن به هدف‌های عالی می‌شوند. شاعر سرانجام به این نتیجه می‌رسد که برای دستیابی به اوج و کمال، انسان باید از محدودیت‌ها، ضعف‌ها و وابستگی‌ها فراتر برود و به سمت محبت و الطاف الهی حرکت کند. بدون این تلاش و پذیرش معانی عمیق عشق و ایمان، دستیابی به هدف ممکن نیست.