نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۴۲ نشاط اصفهانی

نشاط اصفهانی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

در اول جذب عشق از جانب جانانه بایستی

وگرنه سوز شمع از آتش پروانه بایستی

خرد را لاف و تا با دل نبودی آشنا عشقش

ندانستی که جا دیوانه را ویرانه بایستی

سزای هر که چیزی بود بگذر زاهد از رندان

و گرنه مسجد و معبد خم وخمخانه بایستی

نمیدانم چه افسون کردی ای زاهد چرا دادم

به پیمان تو دستی را که بر پیمانه بایستی

نشاط از آشنایان بی‌سبب بیگانگی کردی

به ما گر آشنا بودی ز خود بیگانه بایستی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به اهمیت عشق و شناخت دلی اشاره می‌کند. او می‌گوید عشق باید از جانب معشوق آغاز شود و در غیر این صورت، درد و سوزی وجود خواهد داشت. همچنین، تا زمانی که دل با عشق آشنا نشود، انسان نمی‌تواند به عمق عشق و دیوانگی پی ببرد. شاعر به زاهدان هشدار می‌دهد که اگر از رندان (عارفان و عشق‌ورزان) بگذرند، تنها در قالب مظاهر مذهبی باقی می‌مانند و نمی‌توانند به حقیقت عشق دست یابند. در نهایت، او از زاهد می‌پرسد که چرا به او بی‌توجهی کرده و او را از آشناییش دور کرده‌است، در حالی که می‌توانست رابطه‌ای عمیق‌تر و صمیمی‌تر برقرار کند.