شمارهٔ ۲۷۱ نشاط اصفهانی
نشاط اصفهانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
ای جم از این می اگر جامی زنی
دست یازد بر تو کی اهریمنی
از رکابی گر بر انگیزی کمیت
باز داری چرخ را از توسنی
دست بر کاری زدن بیحاصلی ست
دست باید زد ولی بر دامنی
عشق اگر از عقل خیزد رهبر است
لیک اگر از نفس زاید رهزنی
این جهان ز آمیزش عقل است و عشق
مرد کی فرزند آرد بی زنی
موکب شاه است بیرون سرای
گر برون نایی ببین از روزنی
جز دل غمگین مسکینان نشاط
جان جانها را نباشد مسکنی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این متن به اهمیت عشق و عقل و تفاوت آن‌ها اشاره می‌کند. او می‌گوید که اگر عشق از عقل برخیزد، راهنماست، ولی اگر از نفس ناشی شود، خطرناک است. همچنین به تعامل عشق و عقل در زندگی اشاره کرده و بیان می‌کند که انسان نمی‌تواند بدون وجود عشق (زن) فرزندی (مرد) بیاورد. به بالاتر از آن، او به کامیابی در کارها و نیاز به تلاشی معنادار اشاره دارد و نسبت به کج‌فکری در عشق و تصمیم‌گیری هشدار می‌دهد. در نهایت، او به غم و نشاط دل‌های ناتوان اشاره کرده و می‌گوید که بدون عشق و عقل، جانها سرگردان خواهند بود.