شمارهٔ ۳۷ نشاط اصفهانی
نشاط اصفهانی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بهر جا بنگرم بالا و گرپست
نبینم در دو عالم جز یکی هست
درون خانه و بیرون در اوست
هم او خود حلقه بر در زد هم او بست
زیک شاخیم اگر شیرین اگر تلخ
زیک بزمیم اگر هشیار اگر مست
بپایم شاخ گلبن رشته ی دام
براهم موج دریا حلقه ی شست
توانایی مرا باریست بر دوش
زبردستی مرا بندیست بر دست
پر و بال است دام من، خوش آن دام
که از قیدش به پروازی توان جست
نباشد بنده کازادش توان کرد
نباشد خواجه کز قیدش توان رست
نه عاشق آنکه جز معشوق بیند
نه معشوق آنکه جز وی در جهان هست
نشاط اردید نتوانی بخورشید
ببین در سایه کان با نور پیوست
جهان را ایمنی فتح علی شاه
که ایمن باد ذاتش تا جهان هست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف وحدت وجود و ارتباط میان همه چیزها می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که در دو عالم، تنها یک حقیقت وجود دارد و این حقیقت در درون و بیرون ماست. او به تضادهای زندگی مثل شیرینی و تلخی، هشیاری و مستی اشاره می‌کند و در عین حال از قدرت و توانایی خود سخن می‌گوید. شاعر معتقد است که آزادی حقیقی در رهایی از قید و بندهاست و تنها عشق واقعی، عشق به معشوق است که همه‌چیز را در بر می‌گیرد. در پایان، او به آرزوی امنیت برای جهان و شخص علی شاه اشاره می‌کند.