شمارهٔ ۱۴ نشاط اصفهانی
نشاط اصفهانی / مثنویات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
ای گرفتار جهان پیچ پیچ
هیچ دانی کاین جهان هیچ است هیچ؟
ای تو از بیراه ره نشناخته
توسن شهوت به هر سو تاخته
راه بیراه است و دزدان آگهند
همرهانِ راه، دزدان رهند
پشت بر مقصود پویی تا به کی
مقصد از بیراهه جویی تا به کی
ای ره از بیره به تو نزدیکتر
مقصدت از ره به تو نزدیکتر
دیو غفلت سوی این راهت کشاند
مقصد و مقصود تو در خانه ماند
باز گرد ای بی خبر از راز خویش
بازجو انجام خود ز آغاز خویش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف حالتی از سردرگمی انسانی در دنیای پیچیده و بی‌معنا می‌پردازد. شاعر به فردی که در این جهان گرفتار شده، هشدار می‌دهد که این دنیا هیچ ارزش و هدفی ندارد، و او باید از جاده‌های نادرست که به شهوت و خواسته‌های زودگذر می‌انجامند، دوری کند. دزدانی که در مسیر نادرست قرار دارند، آگاهانه او را به بیراهه می‌کشند، در حالی که هدف واقعی او نزدیکتر از آن چیزی است که فکر می‌کند. در نهایت، شاعر فرد را به بازگشت به درون و جستجو برای هدف واقعی و معنای زندگی خود دعوت می‌کند.