بخش ۲۲ - به مستی سواری مکن حکیم نزاری
حکیم نزاری قهستانی / دستورنامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
به پایانِ مستی سواری مکن
سبک‌ساری و بی‌قراری مکن
تو مفلوجی و بارگی باد پای
اگر عقل داری نجنبی ز جای
چو نتوان همی بر زمین رفت راست
تمنّای معراج کردن خطاست
سلیمان نِه‌ای بادبازی مکن
چو دندانْ‌نداری گرازی مکن
نه نیرویِ بازو و نه زور پای
مکن بر عنان ور کیب آزمای
حذر واجب است از کمیِت مدام
که هم بد رکاب است و هم بد لگام
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به افرادی اشاره دارد که در موقعیت‌های نامناسب یا خطرناک قرار می‌گیرند و به آن‌ها توصیه می‌کند که از اقداماتی که فراتر از توانایی‌شان است پرهیز کنند. شاعر به این نکته تأکید دارد که وقتی کسی از نظر عقل یا قدرت توانایی کافی ندارد، باید از تلاش برای رسیدن به اهداف بزرگ و ناممکن (مانند پرواز) دوری کند. همچنین، اشاره می‌کند که تلاش‌های غیرمناسب ممکن است به ضرر شخص تمام شود. به‌طور کلی، شعر به عاقلانه بودن در اقدامات و شناخت محدودیت‌ها اشاره دارد.